Kế toán dự phòng tổn thất tài sản sinh học

 

Thông tư 99/2025 đã có nhiều điểm cập nhật quan trọng liên quan đến kế toán dự phòng tổn thất tài sản, Cụ thể là bổ sung TK 2295- dự phòng tổn thất tài sản sinh học. Sau đây là các nội dung liên quan đến việc kế toán dự phòng tổn thất tài sản sinh học

1. Khi nào lập dự phòng tổn thất tài sản sinh học

Dự phòng tổn thất tài sản sinh học được trích lập khi có bằng chứng cho thấy giá trị thuần có thể thực hiện được của tài sản sinh học thấp hơn giá gốc.

2. Thời điểm lập dự phòng tổn thất tài sản sinh học:

Theo Thông tư 99/2025, việc trích lập và hoàn nhập tổn thất tài sản có thể ghi nhận ngay tại thời điểm giao dịch phát sinh tổn thất thực tế hoặc đến kỳ lập báo cáo tài chính, nhưng phải áp dụng nhất quán và phù hợp với chuẩn mực kế toán Việt Nam.

3. Nguyên tắc kế toán dự phòng tổn thất tài sản sinh học

- Doanh nghiệp thực hiện trích lập dự phòng tổn thất tài sản sinh học khi có bằng chứng cho thấy giá trị thuần có thể thực hiện được thấp hơn giá gốc của tài sản sinh học. Việc kế toán trích lập và hoàn nhập khoản dự phòng này áp dụng tương tự như đối với hàng tồn kho.

- Khi lập Báo cáo tài chính, doanh nghiệp cần căn cứ vào số lượng, giá gốc và giá trị thuần có thể thực hiện được của từng loại tài sản sinh học để xác định khoản dự phòng cần trích lập hoặc hoàn nhập tại thời điểm cuối kỳ kế toán:

+ Trường hợp khoản dự phòng tổn thất tài sản sinh học phải lập ở thời điểm kết thúc kỳ kế toán này lớn hơn khoản dự phòng tổn thất tài sản sinh học đang ghi trên sổ kế toán phần chênh lệch được ghi tăng dự phòng và ghi tăng giá vốn hàng bán trong kỳ.

+ Trường hợp khoản dự phòng tổn thất tài sản sinh học phải lập ở thời điểm kết thúc kỳ kế toán này nhỏ hơn khoản dự phòng tổn thất tài sản sinh học đang ghi trên sổ kế toán thì phần chênh lệch được hoàn nhập, ghi giảm dự phòng và giảm giá vốn hàng bán trong kỳ.

4. Kết cấu và nội dung phản ánh của tài khoản 229 – Dự phòng tổn thất tài sản

Bên Nợ:

- Hoàn nhập chênh lệch giữa số dự phòng phải lập kỳ này nhỏ hơn số dự phòng đã trích lập kỳ trước chưa sử dụng hết;

- Bù đắp giá trị khoản đầu tư vào đơn vị khác khi có quyết định dùng số dự phòng đã trích lập để bù đắp số tổn thất xảy ra.

- Bù đắp phần giá trị đã được lập dự phòng của khoản nợ phải thu không thể thu hồi được phải xóa sổ.

Bên Có: Trích lập các khoản dự phòng tổn thất tài sản tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán.

Số dư bên Có: Số dự phòng tổn thất tài sản hiện có tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán.

Tài khoản 229 – Dự phòng tổn thất tài sản có 5 tài khoản cấp 2:

- Tài khoản 2291 – Dự phòng giảm giá chứng khoán kinh doanh: Tài khoản này phản ánh tình hình trích lập hoặc hoàn nhập khoản dự phòng giảm giá chứng khoán kinh doanh.

- Tài khoản 2292 – Dự phòng tổn thất đầu tư vào đơn vị khác: Tài khoản này phản ánh tình hình trích lập hoặc hoàn nhập khoản dự phòng tổn thất đầu tư vào đơn vị khác.

- Tài khoản 2293 – Dự phòng phải thu khó đòi: Tài khoản này phản ánh tình hình trích lập hoặc hoàn nhập khoản dự phòng các khoản phải thu khó đòi.

- Tài khoản 2294 – Dự phòng giảm giá hàng tồn kho: Tài khoản này phản ánh tình hình trích lập hoặc hoàn nhập dự phòng giảm giá hàng tồn kho.

- Tài khoản 2295 – Dự phòng tổn thất tài sản sinh học: Tài khoản này phản ánh tình hình trích lập hoặc hoàn nhập dự phòng tổn thất tài sản sinh học (trừ các tài sản sinh học được kế toán là tài sản cố định).

 

5. Phương pháp kế toán dự phòng tổn thất tài sản sinh học

(1) Tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán, nếu giá trị thuần có thể thực hiện được thấp hơn so với giá gốc của tài sản sinh học, doanh nghiệp phải thực hiện trích lập dự phòng tổn thất tài sản sinh học trong kỳ, ghi:

Nợ TK 632 – Giá vốn hàng bán

Có TK 229 – Dự phòng tổn thất tài sản (2295).

(2) Tại thời điểm kết thúc các kỳ kế toán sau:

- Nếu số dự phòng tài sản sinh học phải trích lập kỳ này lớn hơn số dự phòng đã trích lập từ kỳ trước, doanh nghiệp trích lập bổ sung phần chênh lệch, ghi:

Nợ TK 632 – Giá vốn hàng bán

Có TK 229 – Dự phòng tổn thất tài sản (2295).

- Nếu số dự phòng tài sản sinh học phải trích lập kỳ này nhỏ hơn số dự phòng đã trích lập từ các kỳ trước, doanh nghiệp hoàn nhập phần chênh lệch, ghi:

Nợ TK 229 – Dự phòng tổn thất tài sản (2295)

Có TK 632 – Giá vốn hàng bán.

(3) Trường hợp doanh nghiệp bị tổn thất tài sản sinh học do thiên tai, lũ lụt,…, căn cứ vào giá trị tài sản sinh học bị tổn thất, ghi:

Nợ TK 229 – Dự phòng tổn thất tài sản (số được bù đắp bằng dự phòng)

Nợ TK 632 – Giá vốn hàng bán (nếu số tổn thất cao hơn số đã lập dự phòng)

Có TK 215- Tài sản sinh học