MÔ HÌNH CHI PHÍ MỤC TIÊU VÀ CÁC BƯỚC THỰC HIỆN

                                                                                    Th.S Lê Thị Huyền Trâm

                                                                                   

              Tính giá theo chi phí mục tiêu "Target Cost" là một trong các phương pháp hiện đại trong kế toán quản trị chi phí. Tính ưu việt của phương pháp đã được thừa nhận trên thế giới vì chi phí mục tiêu là một công cụ khích lệ và tạo thuận lợi cho việc liên kết giữa các bộ phận của công nghệ sản xuất. Đối với những nhà quản trị thì việc quản lý chi phí phát sinh trong doanh nghiệp sao cho có hiệu quả luôn là mối quan tâm hàng đầu bởi vì lợi nhuận thu được nhiều hay ít chịu ảnh hưởng trực tiếp của những chi phí đã chi ra. Do đó, vấn đề được đặt ra là làm sao để có thể hoạch định và kiểm soát được tốt các khoản chi phí. Target costing là một phương pháp quản lý chi phí nhằm đưa ra giá thành sản phẩm phù hợp với mức giá mà khách hàng sẵn sàng chi trả. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về target costing và tầm quan trọng của nó, cũng như các bước để thực hiện target costing trong doanh nghiệp.

        1. Khái niệm và mô hình chi phí mục tiêu

   Định giá mục tiêu là một phương pháp đặt giá kết hợp định giá dựa trên thị trường với trọng tâm là giảm chi phí. Theo chi phí mục tiêu, giá bán trong tương lai được dự đoán bằng cách sử dụng các khái niệm dựa trên nhu cầu hoặc dựa trên cạnh tranh. Chi phí mục tiêu sau đó được xác định

bằng cách trừ đi lợi nhuận mong muốn từ giá bán dự kiến, như hình dưới đây.

Chi phí mục tiêu =  Giá bán mong đợi- Lợi nhuận mong muốn

Phương pháp cho phép doanh nghiệp tạo ra các cơ sở kiểm soát ở giai đoạn sản xuất và bảo đảm các sản phẩm này đạt được mục tiêu lợi nhuận đã được xác định phù hợp với chu kỳ sống của sản phẩm.

Như vậy, chi phí mục tiêu gắn liền với lợi nhuận có thể đạt được theo chu kỳ sống của sản phẩm, định nghĩa về phương pháp chi phí mục tiêu nhấn mạnh mục tiêu dần phải đạt được và thời gian phân tích là chu kỳ sống của sản phẩm. Điều này làm cho phương pháp chi phí mục tiêu khác với phương pháp truyền thống. Từ đó chi phí mục tiêu trở thành công cụ quản trị chi phí mà nhà quản trị hoạch định chính sách hoạt động sử dụng trong các giai đoạn thiết kế và sản xuất để cải tiến quá trình sản xuất, giảm chi phí sản xuất trong tương lai.

 

Mô hình chi phí mục tiêu là mô hình xác định một mức chi phí mục tiêu mà tại đó một sản phẩm được được bán ra sẽ đạt được mức lợi nhuận theo yêu cầu. Trong target costing, mức giá bán sản phẩm được xác định trước, và từ đó cả đội ngũ hoạch định chi phí để đưa ra sản phẩm đó với giá thành phù hợp.

Bởi vì, trong một thị trường cạnh tranh, chúng ta không thể xác định giá bán dựa trên giá thành sản xuất của mình được. Chúng ta phải đưa ra mức giá bán hợp lý dựa theo giá cả thị trường chung trước, trừ đi lợi nhuận mong muốn và từ đó xác định được giá thành sản phẩm mục tiêu. Điều này làm cho phương pháp chi phí mục tiêu khác với phương pháp chi phí truyền thống.

 

Chi phí mục tiêu được tiến hành song song với các bước quy trình chế tạo sản phẩm. Với mỗi bước của quy trình chế tạo sản phẩm, chi phí mục tiêu thực hiện nội dung khác nhau.

Ở giai đoạn nghiên cứu thị trường, nhà quản trị xác định giá bán dự kiến của sản phẩm, chuẩn bị các điều kiện sản xuất. Tiếp theo, nhà quản trị xác định được lợi nhuận mục tiêu trên cơ sở giá bán dự kiến. Dựa vào giá bán dự kiến và lợi nhuận mục tiêu, nhà quản trị xác định chi phí trần có thể chấp nhận. Các yếu tố này được coi là cố định trong phương pháp  chi phí mục tiêu.

Giai đoạn kế tiếp, nhà quản trị ước tính chi phí sản xuất theo các điều kiện cụ thể của doanh nghiệp. Đây là giai đoạn định mức chi phí sản xuất mà không gắn với chi phí trần, trên cơ sở ước tính và chi phí trần, nhằm xác định chi phí mục tiêu. Do vậy, chi phí mục tiêu được xác lập dựa trên chi phí trần có thể chấp nhận và chi phí ước tính theo điều kiện của doanh nghiệp. Chi phí mục tiêu không thể vượt qua chi phí trần. Sau khi xác lập được chi phí mục tiêu, các định mức chi phí được xây dựng để kiểm soát chi phí.

Như vậy, điểm khác biệt giữa phương pháp chi phí mục tiêu và phương pháp chi phí truyền thống là việc xác lập chi phí mục tiêu không chỉ quan tâm đến điều kiện sản xuất mà còn chú ý đến cả lợi nhuận mục hiêu. Chi phí mục tiêu được xem là giới hạn chi phí để đạt được hiệu quả sản cuất mong muốn. Sau khi xác định được chi phí mục tiêu, nhà quản trị phải tổ chức quản trị chi phí theo từng giai đoạn của quy trình sản xuất từ khâu thiết kế đến khâu sản xuất, từ khâu kế hoạch đến khâu tổ chức thực hiện, làm sao cho chi phí thực tế không vượt quá chi phí mục tiêu. Điều này đòi hỏi các nhà quản trị phải tổ chức sản xuất và quản trị chi phí thật nghiêm ngặt ở tất cả các giai đoạn của quy trình sản xuất, không ngừng phát hiện những chi phí không hữu ịch hoặc không tương xứng với tầm quan trọng của sản phẩm, không ngững phát hiện các "trục trặc" trong hệ thống để "thay đổi để tốt hơn" hay "cải tiến liên tục" theo triết lý quản lý Laizen để cắt giảm chi phí theo sơ đồ sau.

 

 

 

2. Các bước thực hiện chi phí mục tiêu

• Xác định đặc điểm sản phẩm trong đồ ước tính khối lượng bán hàng đầy đủ

(Determine a product specification of which an adequate sales volumne is estimated)

• Quyết định gi bán mục tiêu mà tại đó công ty có thể bán sản phẩm thành công và đạt được thị phần mong muốn

(Decide a target selling price)

• Ước tính lợi nhuận mong muốn dựa trên tỷ suất lợi nhuận yêu cầu

(Estimte the required profit based on required profit margin)

• Tính toán chí phí mục tiêu

Target cost =Target selling price – Target profit

• Ước tính chi phí dựa trên đặc điểm thiết kế ban đầu và mức độ chi phí hiện tại

(Estimate cost of product based on the initial derign specification and current cost levels)

• Tính toán khoảng cách chí phí mục tiêu

Target cost gap= Estimated cost – Taget cost

• Tìm cách để giảm thiếu khoảng cách trên

(Make efforts to lose the gap)

3. Kết luận

CP mục tiêu là một công cụ khích lệ và tạo thuận lợi trong liên kết giữa các bộ phận của công nghệ sản xuất, làm thay đổi quan điểm truyền thống về kế toán quản trị chi phí. Vận dụng phương pháp kế toán chi phí mục tiêu, thực sự mang lại hiệu quả cho các nhà quản trị trong quá trình kiểm soát chi phí nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của DN, được coi như là một công cụ đánh giá hiệu quả hoạt động.

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

    1.PGS.TS Trương Bá Thanh (2009), Giáo trình Kế toán quản trị, Nhà xuất bản giáo dục.

2. Warren, Reeve, Duchac (2014), Financial and Managerial Accounting, South Western Cengaga Learning

3. Ray H.Garirison và Eric W.Noreen (2003), Managerial Accounting, McGraw-Hil.Inc

4. https://www.tvtmarine.com/vi_VN/blog/blog-cua-chung-toi-1/post/cac-phuong-phap-xac-dinh-chi-phi-san-xuat-san-pham-hien-dai-phan-1-6