LUẬT THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN 2025 CÓ HIỆU LỰC TỪ 01/7/2026: NHỮNG ĐIỂM MỚI VÀ TÁC ĐỘNG ĐỐI VỚI NGƯỜI NỘP THUẾ, DOANH NGHIỆP VÀ CÔNG TÁC GIẢNG DẠY

Nguyễn Thị Khánh Vân

Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và có hiệu lực từ ngày 01/7/2026; riêng các quy định liên quan đến thu nhập từ tiền lương, tiền công và thu nhập từ kinh doanh của cá nhân cư trú được áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026. Đây là lần sửa đổi lớn nhất của Luật Thuế thu nhập cá nhân kể từ năm 2007 nhằm giảm gánh nặng thuế, mở rộng cơ sở thuế và thích ứng với nền kinh tế số. Bài viết phân tích những điểm mới quan trọng của Luật, đánh giá tác động đối với người lao động, doanh nghiệp và hoạt động đào tạo ngành kế toán – kiểm toán, đồng thời đưa ra một số khuyến nghị trong quá trình triển khai thực hiện.

1. ĐẶT VẤN ĐỀ

Sau gần hai thập kỷ thực hiện, Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2007 đã góp phần quan trọng trong việc điều tiết thu nhập và tăng nguồn thu ngân sách. Tuy nhiên, sự thay đổi nhanh chóng của nền kinh tế, sự phát triển của thương mại điện tử, tài sản số và mức sống của người dân đã đặt ra yêu cầu sửa đổi toàn diện chính sách thuế.

Luật số 109/2025 Thuế thu nhập cá nhân được ban hành nhằm giải quyết ba mục tiêu lớn:

• Bảo đảm công bằng trong điều tiết thu nhập;
• Giảm gánh nặng thuế đối với người có thu nhập trung bình;
• Mở rộng phạm vi quản lý đối với các nguồn thu nhập mới phát sinh trong nền kinh tế số.

Đây là một trong những văn bản có ảnh hưởng trực tiếp đến hàng chục triệu người lao động, hộ kinh doanh và doanh nghiệp.

2. NHỮNG ĐIỂM MỚI QUAN TRỌNG

2.1. Áp dụng Luật mới từ ngày 01/7/2026

Theo Điều 29 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025:

• Luật có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.
• Riêng quy định về thu nhập từ tiền lương, tiền công và thu nhập từ kinh doanh của cá nhân cư trú được áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026.

Điều này giúp doanh nghiệp thống nhất quyết toán thuế cho cả năm tài chính 2026.

2.2. Điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh

Một trong những thay đổi được người nộp thuế quan tâm nhất là việc điều chỉnh tăng mức giảm trừ nhằm phản ánh biến động chi phí sinh hoạt.

Việc nâng mức giảm trừ giúp:

• giảm số lượng người phải nộp thuế;
• giảm nghĩa vụ thuế của nhóm thu nhập trung bình;
• tăng thu nhập khả dụng cho người lao động.

2.3. Đơn giản hóa biểu thuế lũy tiến

Luật mới điều chỉnh biểu thuế theo hướng tinh gọn hơn nhằm:

• Giảm chênh lệch giữa các bậc thuế;
• Bảo đảm công bằng hơn;
• hạn chế hiện tượng thu nhập tăng nhẹ nhưng phải chịu mức thuế cao hơn.

Việc cải cách biểu thuế góp phần giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và cơ quan thuế.

2.4. Mở rộng đối tượng chịu thuế

Một điểm mới đáng chú ý là Luật bổ sung nhiều loại thu nhập mới, phù hợp với nền kinh tế số, như:

• Tài sản số;
• Một số giao dịch tài sản đặc thù theo quy định của Luật;
• Các nguồn thu nhập mới phát sinh trong thực tiễn.

Việc mở rộng này góp phần bảo đảm tính công bằng giữa các loại hình đầu tư và kinh doanh.

2.5. Hoàn thiện chính sách đối với hộ và cá nhân kinh doanh

Luật sửa đổi nhiều quy định về:

• xác định doanh thu tính thuế;
• nghĩa vụ kê khai;
• quản lý thuế trên nền tảng số;
• kết nối dữ liệu giữa cơ quan thuế và các nền tảng thương mại điện tử.

Điều này phù hợp với xu hướng chuyển đổi số trong quản lý thuế hiện nay.

3. TÁC ĐỘNG CỦA LUẬT

3.1. Đối với người lao động

Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2025 mang lại nhiều lợi ích cho người lao động, đặc biệt là nhóm có thu nhập từ tiền lương, tiền công. Việc điều chỉnh mức giảm trừ và hoàn thiện cơ chế tính thuế giúp giảm nghĩa vụ thuế, từ đó tăng thu nhập thực nhận của người nộp thuế.

Nhóm hưởng lợi nhiều nhất là người có thu nhập trung bình, người có nhiều người phụ thuộc và lao động hưởng lương. Chính sách mới góp phần giảm gánh nặng tài chính, bảo đảm nguyên tắc công bằng theo khả năng nộp thuế, đồng thời cải thiện thu nhập sau thuế để người lao động có điều kiện nâng cao chất lượng cuộc sống.

Ở góc độ kinh tế, thu nhập khả dụng tăng sẽ thúc đẩy tiêu dùng, hỗ trợ sản xuất kinh doanh và góp phần kích thích tăng trưởng kinh tế. Nhìn chung, Luật mới không chỉ giảm gánh nặng thuế cho người dân mà còn hướng tới mục tiêu bảo đảm công bằng xã hội và phát triển kinh tế bền vững.

3.2. Đối với doanh nghiệp

Việc Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2025 có hiệu lực đặt ra yêu cầu doanh nghiệp phải chủ động rà soát và cập nhật các quy trình quản lý thuế thu nhập cá nhân. Cụ thể, doanh nghiệp cần nâng cấp phần mềm tính lương, điều chỉnh quy trình khấu trừ và kê khai thuế, cập nhật biểu mẫu quyết toán theo quy định mới, đồng thời tổ chức đào tạo, bồi dưỡng cho đội ngũ kế toán và nhân sự về các nội dung sửa đổi của Luật.

Việc triển khai kịp thời các thay đổi không chỉ giúp doanh nghiệp thực hiện đúng nghĩa vụ thuế, hạn chế các sai sót trong kê khai và quyết toán, mà còn giảm thiểu rủi ro bị truy thu, xử phạt vi phạm hành chính về thuế. Đồng thời, đây cũng là cơ hội để doanh nghiệp chuẩn hóa quy trình quản trị tiền lương và nâng cao hiệu quả tuân thủ pháp luật thuế trong bối cảnh chuyển đổi số.

3.3. Đối với cơ quan thuế

Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2025 tạo cơ sở pháp lý quan trọng để hiện đại hóa công tác quản lý thuế theo định hướng chuyển đổi số. Thông qua việc mở rộng phạm vi quản lý đối với các nguồn thu nhập phát sinh trên nền tảng số và tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan thuế với các tổ chức chi trả thu nhập, ngân hàng và các nền tảng thương mại điện tử, khả năng giám sát và kiểm soát nghĩa vụ thuế của cá nhân được nâng cao đáng kể.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng dữ liệu điện tử và quản lý rủi ro theo hướng số hóa giúp cơ quan thuế phát hiện kịp thời các hành vi kê khai không trung thực, nâng cao hiệu quả thanh tra, kiểm tra và giảm chi phí quản lý. Qua đó, Luật góp phần hạn chế thất thu ngân sách, bảo đảm công bằng trong thực hiện nghĩa vụ thuế và nâng cao tính minh bạch, hiệu quả của hệ thống quản lý thuế trong bối cảnh nền kinh tế số ngày càng phát triển.

3.4. Đối với cơ sở đào tạo

Việc Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2025 có hiệu lực đặt ra yêu cầu các cơ sở đào tạo, đặc biệt là các trường đại học có đào tạo ngành Kế toán, Kiểm toán và Tài chính, cần kịp thời cập nhật chương trình giảng dạy nhằm bảo đảm tính phù hợp với quy định pháp luật hiện hành. Nội dung cần được điều chỉnh bao gồm giáo trình, học phần Thuế thu nhập cá nhân, hệ thống bài tập tình huống, phần mềm kế toán và các nội dung thực hành về kê khai, khấu trừ và quyết toán thuế.

Đối với sinh viên ngành Kế toán – Kiểm toán, việc tiếp cận và thực hành trên các tình huống thực tế theo quy định của Luật mới sẽ giúp nâng cao năng lực vận dụng kiến thức, hình thành kỹ năng nghề nghiệp và đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường lao động. Đồng thời, việc cập nhật kịp thời nội dung đào tạo cũng góp phần thu hẹp khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực kế toán – kiểm toán trong bối cảnh hệ thống chính sách thuế ngày càng được hoàn thiện và số hóa.

4. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CẦN LƯU Ý

Mặc dù Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2025 đã tạo khuôn khổ pháp lý quan trọng cho việc cải cách chính sách thuế, song một số nội dung vẫn cần được quy định chi tiết để bảo đảm tính khả thi trong quá trình thực hiện. Cụ thể, cần có hướng dẫn rõ ràng về phương pháp xác định thu nhập đối với tài sản số, cơ chế quản lý thuế đối với các giao dịch xuyên biên giới, quy trình kê khai và nộp thuế của cá nhân kinh doanh trên các nền tảng số, cũng như cơ chế kết nối và đồng bộ dữ liệu giữa cơ quan thuế với doanh nghiệp, tổ chức chi trả thu nhập và các đơn vị cung cấp dịch vụ trung gian.

Bên cạnh đó, việc triển khai hiệu quả Luật mới đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp và người nộp thuế nhằm bảo đảm tính thống nhất trong áp dụng pháp luật. Do đó, việc ban hành đầy đủ, kịp thời các nghị định và thông tư hướng dẫn sẽ là yếu tố quyết định để các quy định của Luật được thực thi đồng bộ, minh bạch và hiệu quả trong thực tiễn.

5. KHUYẾN NGHỊ

Để Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2025 được triển khai hiệu quả, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa doanh nghiệp, người nộp thuế và các cơ sở đào tạo.

Đối với doanh nghiệp, cần chủ động cập nhật các quy định mới của pháp luật thuế, rà soát và nâng cấp phần mềm tính lương, điều chỉnh quy trình khấu trừ và quyết toán thuế, đồng thời tăng cường đào tạo đội ngũ kế toán và nhân sự nhằm bảo đảm việc thực hiện đúng quy định, hạn chế các rủi ro về thuế.

Đối với người lao động, cần nâng cao nhận thức về quyền và nghĩa vụ thuế, chủ động đăng ký người phụ thuộc, lưu giữ đầy đủ hồ sơ chứng minh các khoản giảm trừ và thường xuyên theo dõi các văn bản hướng dẫn của cơ quan thuế để thực hiện kê khai, quyết toán thuế chính xác và kịp thời.

Đối với các cơ sở đào tạo, cần nhanh chóng cập nhật chương trình và giáo trình giảng dạy theo các quy định mới của Luật, tăng cường các bài tập tình huống và hoạt động thực hành về kê khai, khấu trừ, quyết toán thuế, đồng thời lồng ghép các tình huống thực tiễn vào quá trình giảng dạy nhằm nâng cao năng lực nghề nghiệp và khả năng thích ứng của sinh viên với yêu cầu thực tế.

Nhìn chung, việc triển khai đồng bộ các giải pháp trên sẽ góp phần nâng cao hiệu quả thực thi Luật Thuế thu nhập cá nhân, tăng cường tính tuân thủ pháp luật thuế và đáp ứng yêu cầu hiện đại hóa công tác quản lý thuế trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập kinh tế quốc tế.

6. KẾT LUẬN

Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2025 đánh dấu bước cải cách quan trọng của chính sách thuế Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Những thay đổi về mức giảm trừ, biểu thuế, phạm vi thu nhập chịu thuế và quản lý thuế đối với nền kinh tế số không chỉ góp phần bảo đảm công bằng thuế mà còn giảm gánh nặng tài chính cho người lao động và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Tuy nhiên, để Luật phát huy hiệu quả, cần sự phối hợp giữa cơ quan thuế, doanh nghiệp, người nộp thuế và các cơ sở đào tạo trong việc cập nhật kiến thức và triển khai đúng quy định.

Tài liệu than khảo

1. Luật thuế TNCN số 109/2025/QH15
2. Cổng chính phủ- Văn bản hợp nhất Luật thuế TNCN