NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA THÔNG TƯ 99/2025/TT-BTC TRONG PHẦN MỀM FAST ACCOUNTING

                                                                        Th.S Lê Thị Huyền Trâm

                                                                        BM Kiểm toán và phân tích

Tóm tắt

Từ ngày 01/01/2026, Thông tư 99/2025/TT-BTC thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC, mang đến những thay đổi lớn về hệ thống tài khoản kế toán, biểu mẫu sổ sách và báo cáo tài chính, đòi hỏi doanh nghiệp phải cập nhật phần mềm kế toán kịp thời. Những thay đổi chính trong phần mềm kế toán (như FAST) khi doanh nghiệp áp dụng Thông tư 99/2025/TT-BTC từ 01/01/2026 bao gồm cập nhật tự động hệ thống tài khoản, biểu mẫu và quy trình hạch toán để đảm bảo tuân thủ mà không mất dữ liệu cũ.​

Từ khóa: thông tư, sổ sách, tài khoản.

 

Thông tư 99/2025/TT-BTC (hiệu lực từ 01/01/2026) thay đổi hệ thống tài khoản kế toán với 71 tài khoản cấp 1 (giảm 5 so với TT200), tập trung tinh gọn, bổ sung và đổi tên để tăng minh bạch, phù hợp chuẩn mực quốc tế.                             

 

*Cập Nhật Hệ Thống Tài Khoản và Danh Mục

Phần mềm tự động tải 71 tài khoản cấp 1 mới, hỗ trợ mapping từ TT200 (ví dụ: TK 112 đổi tên, thêm TK 215 tài sản sinh học). Doanh nghiệp có thể tùy chỉnh tên/mã tài khoản nội bộ qua chức năng "Cập nhật danh mục", với kiểm tra đối ứng số dư tự động trước khi khóa kỳ cũ.​

*Biểu Mẫu Chứng Từ và Sổ Sách

Giảm từ 45 xuống 42 mẫu sổ; FAST cập nhật in ấn với "mẫu số" chuẩn TT99, bổ sung định khoản cho giao dịch mới như chênh lệch tỷ giá ngoại tệ và cổ phiếu quỹ. Chức năng chứng từ linh hoạt hơn, yêu cầu quy chế nội bộ khi sửa đổi.

Thay "Bảng cân đối kế toán" bằng "Báo cáo tình hình tài chính", với bộ mẫu riêng cho DN không hoạt động liên tục (B01-DNKLT). Phần mềm tích hợp thuyết minh bắt buộc về thay đổi đơn vị tiền tệ (VND), hợp nhất pháp nhân và kiểm soát nội bộ theo Điều 3, hỗ trợ xuất báo cáo VND tự động.

*Thay đổi tài khoản

- Thay Đổi Nhóm Tài Sản (1xx-2xx)

Hệ thống bổ sung tài sản sinh học và điều chỉnh tên gọi phản ánh bản chất kinh tế:

 

 

Tài Khoản	Tên TT99	Thay Đổi So Với TT200
112	Tiền gửi không kỳ hạn	Đổi tên từ "Tiền gửi Ngân hàng"
155	Thành phẩm	Đổi từ "Sản phẩm"
158	Hàng hóa	Đổi từ "Hàng mua đang đi đường"
215	Tài sản sinh học	Tài khoản mới (cho nông nghiệp)
242	Chi phí trả trước	Đổi từ "Chi phí chờ phân bổ"
228	Đầu tư dài hạn khác	Bổ sung 2281 (góp vốn đơn vị khác)
229	Dự phòng tổn thất tài sản	Thêm 2295 (tài sản sinh học)
161	Chi sự nghiệp	Loại bỏ hoàn toàn

 

- Thay Đổi Nhóm Nợ Phải Trả và Vốn (3xx-4xx)

Tinh gọn vốn chủ sở hữu, loại bỏ nguồn kinh phí sự nghiệp:

 

Tài Khoản	Tên TT99	Thay Đổi So Với TT 200
332	Phải trả cổ tức/lợi nhuận	Tài khoản mới
338	Phải trả, phải nộp khác	Bỏ 3385, đổi 3387 thành "Doanh thu chờ phân bổ"
411	Vốn đầu tư của chủ sở hữu	Đổi 4112 thành "Thặng dư vốn"
419	Cổ phiếu quỹ	Đổi từ "Cổ phiếu mua lại"
441	Nguồn vốn đầu tư XDCB	Loại bỏ
461	Nguồn kinh phí sự nghiệp	Loại bỏ
466	Nguồn kinh phí hình thành TSCĐ	Loại bỏ

 

- Thay Đổi Nhóm Chi Phí và Doanh Thu (6xx-8xx)

Loại bỏ một số tài khoản sản xuất, bổ sung chi tiết thuế phí:

 

Tài Khoản	Tên TT99	Thay Đổi So Với TT200
611	Mua hàng	Loại bỏ hoàn toàn
631	Giá thành sản xuất	Loại bỏ
627	Chi phí sản xuất chung	Thêm 6275 (Thuế, phí, lệ phí)
641	Chi phí bán hàng	Đổi 6415 thành "Thuế, phí, lệ phí"
821	Chi phí thuế TNDN	Thêm cấp 3 (thuế tối thiểu toàn cầu)

 

Khi doanh nghiệp áp dụng Thông tư 99/2025/TT-BTC trong phần mềm FAST (FAST Accounting Online và các phiên bản khác), các phân hệ kế toán sau bị ảnh hưởng chính do thay đổi hệ thống tài khoản, biểu mẫu và quy trình hạch toán.

Phân Hệ Kế Toán Tổng Hợp và Tài Khoản

Phân hệ cốt lõi cập nhật 71 tài khoản cấp 1 mới, với chức năng mapping tự động từ TT200 (ví dụ: thêm TK 215 tài sản sinh học, loại bỏ TK 161 chi sự nghiệp). Hỗ trợ tùy chỉnh tên/mã nội bộ và kiểm tra đối ứng số dư

 Phân hệ bán hàng và công nợ phải thu

Phân hệ bán hàng trong phần mềm FAST thay đổi chủ yếu do cập nhật hệ thống tài khoản và định khoản tự động theo Thông tư 99/2025/TT-BTC (hiệu lực 01/01/2026), tập trung vào minh bạch doanh thu và công nợ phải thu.​

 

• Loại bỏ TK 611 (Mua hàng), buộc hạch toán trực tiếp vào TK 632 (Giá vốn hàng bán) hoặc TK 641 (Chi phí bán hàng), với FAST tự động điều chỉnh định khoản khi lập hóa đơn bán.
• TK 641 bổ sung 6415 (Thuế, phí, lệ phí bán hàng), hỗ trợ phân bổ chi phí khuyến mãi/quà tặng chính xác hơn; chức năng hóa đơn bán hàng tự tính thuế GTGT và chuyển sang bảng kê.
• TK 511 (Doanh thu bán hàng) và TK 3331 (Thuế GTGT đầu ra) giữ nguyên nhưng linh hoạt hơn với doanh thu chờ phân bổ (3387 mới).

Phân hệ kế toán mua hàng và công nợ phải trả

Phân hệ mua hàng trong phần mềm FAST thay đổi chủ yếu do loại bỏ TK 611 (Mua hàng) theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, buộc hạch toán trực tiếp vào TK 632 (Giá vốn hàng bán) hoặc TK 642 (Chi phí quản lý), với định khoản tự động cập nhật.​

 

Phiếu nhập mua/hóa đơn đầu vào tự động ghi Nợ TK 156 (Hàng tồn kho)/632 thay vì TK 611 cũ, hỗ trợ phân bổ chi phí mua hàng (thuế nhập khẩu, vận chuyển) chính xác hơn qua chức năng "Chi phí mua hàng".

 

TK 331 (Phải trả nhà cung cấp) và TK 333 (Thuế GTGT đầu vào) giữ nguyên nhưng bổ sung theo dõi doanh thu chờ phân bổ (TK 3387 mới); FAST tự tính khấu trừ thuế và bảng kê hóa đơn.

Phân hệ tiền mặt và tiền gửi

Phân hệ tiền mặt và tiền gửi trong phần mềm FAST thay đổi nhẹ khi áp dụng Thông tư 99/2025/TT-BTC, chủ yếu do đổi tên TK 112 và bổ sung xử lý ký quỹ/ký cược (TK 244 mới), với định khoản tự động cập nhật từ 01/01/2026.​

• TK 112 đổi tên thành "Tiền gửi không kỳ hạn" (từ "Tiền gửi Ngân hàng"), FAST tự động mapping số dư cũ; hỗ trợ sổ theo dõi riêng từng tài khoản ngân hàng (Mẫu S08-DN, Phụ lục III).
• TK 111 (Tiền mặt) giữ nguyên, nhưng bổ sung hạch toán rút tiền gửi về quỹ (Nợ 111/Có 112) và chuyển ký quỹ (Nợ 244/Có 112).
• TK 244 (Ký quỹ, ký cược) mới, thay thế một phần TK cũ 144, với chức năng theo dõi chi tiết UNC ngân hàng.

 

 Phân hệ tài sản cố định

• Thêm TK 215 (Tài sản sinh học) mới cho nông nghiệp/lâm nghiệp, FAST hỗ trợ khai báo tăng/giảm riêng với khấu hao theo sản lượng.
• TK 214 (Hao mòn TSCĐ) và TK 211 (TSCĐ hữu hình) giữ nguyên nhưng bổ sung TK 2295 (Dự phòng tổn thất TSCĐ sinh học); loại bỏ TK 441 (Nguồn vốn đầu tư XDCB).
• Chức năng khai báo TSCĐ tự động mapping số dư đầu kỳ, hỗ trợ phân bổ khấu hao đa dạng (theo bộ phận sử dụng, dự án).

 Phân hệ CCDC

Phân hệ công cụ dụng cụ (CCDC) trong phần mềm FAST thay đổi do tinh gọn tài khoản theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, với TK 242 đổi tên thành "Chi phí trả trước" (từ "Chi phí chờ phân bổ"), hỗ trợ phân bổ nhiều kỳ linh hoạt hơn từ 01/01/2026.​

 

Thay Đổi Tài Khoản và Phân Bổ

CCDC phân bổ nhiều kỳ treo Nợ TK 2422 (Chi phí trả trước CCDC), tự động phân bổ hàng kỳ vào TK 642 (Chi phí QLDN) hoặc 627 (Chi phí SX chung); loại bỏ tham chiếu TK 611 cũ.

 

Chức năng khai báo tăng/giảm CCDC cập nhật mapping tự động, hỗ trợ nhập số kỳ phân bổ theo quy chế nội bộ (ví dụ: 18-36 tháng tùy giá trị)

Phần mềm FAST bao gồm nhiều phân hệ kế toán khác ngoài các phân hệ đã thảo luận (bán hàng, mua hàng, tiền mặt/tiền gửi, TSCĐ, CCDC), tất cả đều được cập nhật tự động theo Thông tư 99/2025/TT-BTC từ 01/01/2026 để hỗ trợ hệ thống tài khoản mới và báo cáo chuẩn.

Phân Hệ Kho Và Giá Thành

• Kho: TK 155 (Thành phẩm), 156 (Hàng tồn kho) đổi tên/điều chỉnh, loại bỏ TK 611; hỗ trợ tính giá xuất kho (FIFO, bình quân) và kiểm kê chuẩn
• Giá thành: Loại bỏ TK 631, hạch toán trực tiếp vào TK 154/632; FAST tự động tính giá thành sản phẩm với phân bổ chi phí đa chiều (dự án, bộ phận).

Phân Hệ Lương Và Các Phân Hệ Khác

• Lương: TK 622/642 bổ sung chi phí BHXH/BHYT chi tiết, báo cáo quỹ lương theo TT99.
• Dự án/Đầu tư: Theo dõi vốn đầu tư XDCB (loại bỏ TK 441), hợp nhất pháp nhân với loại trừ giao dịch nội bộ.
• Báo cáo Quản trị: Tích hợp Phụ lục IV, xuất "Báo cáo tình hình tài chính" thay BCTC cũ, thuyết minh tự động về ngoại tệ và kiểm soát rủi ro.