Thông tư 22/2026/TT-BTC: Bước đột phá kỹ thuật thúc đẩy chuyển đổi số và ứng dụng khoa học công nghệ trong quy hoạch quốc gia

ThS. Nguyễn Khánh Thu Hằng

Ngày 17/3/2026, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã ký ban hành Thông tư số 22/2026/TT-BTC, hướng dẫn chi tiết nội dung và yêu cầu kỹ thuật đối với cơ sở dữ liệu về quy hoạch cùng sơ đồ quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng và quy hoạch tỉnh. Văn bản này không chỉ cụ thể hóa các quy định tại Luật Quy hoạch số 112/2025/QH15 và Nghị định số 70/2026/NĐ-CP mà còn góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý cho Hệ thống thông tin quốc gia về quy hoạch, phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Theo đánh giá của Vụ Quản lý Quy hoạch (Bộ Tài chính), Thông tư 22/2026/TT-BTC kế thừa những nội dung cốt lõi từ Thông tư số 04/2023/TT-BKHĐT (cũ của Bộ Kế hoạch và Đầu tư) nhưng đưa ra nhiều sửa đổi, bổ sung quan trọng, tạo nền tảng vững chắc để xây dựng cơ sở dữ liệu quy hoạch hiện đại, đồng bộ và minh bạch.

Những điểm sửa đổi then chốt tạo sự thống nhất và đồng bộ

Thông tư đã điều chỉnh phạm vi điều chỉnh, bổ sung quy định cụ thể về nội dung chủ yếu và yêu cầu kỹ thuật cho cơ sở dữ liệu quy hoạch ngành quốc gia. Đồng thời, thành phần cơ sở dữ liệu được mở rộng bằng việc tích hợp sơ đồ quy hoạch và các văn bản pháp lý liên quan, đảm bảo phù hợp với hồ sơ quy hoạch theo Luật Quy hoạch mới.

Ở cấp huyện, Thông tư cập nhật mức độ chi tiết thể hiện trên sơ đồ và cơ sở dữ liệu để phù hợp với Luật Tổ chức chính quyền địa phương cũng như phạm vi quản lý chuyên ngành. Nội dung chính trên sơ đồ quy hoạch cấp quốc gia, vùng, tỉnh cũng được bổ sung, nhấn mạnh nguyên tắc thứ bậc và mối quan hệ không gian giữa các đối tượng quy hoạch, đồng thời tích hợp quy hoạch ngành một cách logic.

Một thay đổi đáng chú ý là quy định về yêu cầu kỹ thuật trình bày sơ đồ: chỉ thể hiện nội dung quy hoạch trên sơ đồ theo hướng dẫn tại Nghị định 70/2026/NĐ-CP, đảm bảo tính chính xác không gian, vị trí, phạm vi và hướng tuyến. Điều này giúp sơ đồ linh hoạt hơn nhưng vẫn tránh chồng chéo, mâu thuẫn giữa các loại quy hoạch.

Về định dạng dữ liệu, Thông tư cho phép linh hoạt lựa chọn nhiều định dạng điện tử cho hồ sơ quy hoạch, sơ đồ và cơ sở dữ liệu địa lý, đồng thời chuẩn hóa tổ chức dữ liệu theo bộ máy hành chính hiện hành. Hệ quy chiếu tọa độ, thời gian và siêu dữ liệu cũng được tinh chỉnh để đảm bảo tính nhất quán, đầy đủ và dễ dàng cập nhật.

Các quy định mới hỗ trợ mạnh mẽ ứng dụng công nghệ

Bên cạnh sửa đổi, Thông tư bổ sung nhiều nội dung mới phù hợp với bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ. Đáng kể là khái niệm siêu dữ liệu được định nghĩa rõ ràng nhằm bảo đảm đồng bộ toàn hệ thống. Cơ sở dữ liệu địa lý quy hoạch được bổ sung mã nhận dạng duy nhất cho từng đối tượng địa lý (theo định hướng Luật Dữ liệu 2024), cùng yêu cầu kỹ thuật riêng cho quy hoạch ngành.

Ngoài ra, quy định về lưu trữ văn bản điện tử, sơ đồ quy hoạch và cơ sở dữ liệu được hoàn thiện để dễ tra cứu, sử dụng. Nhiều đối tượng địa lý quy hoạch mới cũng được đưa vào nhằm thống nhất với Luật Quy hoạch hiện hành.

“Kim chỉ nam” kỹ thuật cho chuyển đổi số quy hoạch

Với vai trò là tài liệu kỹ thuật chuẩn mực, Thông tư 22/2026/TT-BTC thúc đẩy mạnh mẽ việc áp dụng công nghệ thông tin và công nghệ địa không gian (Geospatial) vào quản lý nhà nước. Dữ liệu được chuẩn hóa theo các định dạng mở như Geodatabase (.gdb), GML (.gml), GPKG (.gpkg), đảm bảo tính thống nhất trên toàn quốc, tính liên thông giữa các bộ ngành – địa phương, và tính linh hoạt để thích ứng với thực tiễn phát triển.

Hệ thống thông tin quy hoạch mới sẽ hỗ trợ số hóa toàn diện hồ sơ (văn bản, sơ đồ, bản vẽ), mở đường cho các ứng dụng phân tích không gian phức hợp, trực quan hóa dữ liệu và xây dựng mô hình dự báo thông minh. Nhờ đó, công tác lập và thực thi quy hoạch trở nên chính xác, khách quan hơn, đồng thời tăng cường minh bạch thông tin cho người dân và doanh nghiệp.

Ý nghĩa chiến lược đối với phát triển quốc gia

Việc triển khai thống nhất Thông tư 22/2026/TT-BTC (có hiệu lực từ ngày ban hành 17/3/2026) là yếu tố then chốt để xây dựng hệ thống quy hoạch đồng bộ, hiện đại, phục vụ hiệu quả mục tiêu chuyển đổi số quốc gia. Đây không chỉ là bước tiến kỹ thuật mà còn là động lực quan trọng góp phần đưa khoa học công nghệ trở thành lực đẩy tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và cải thiện môi trường đầu tư.

Kết luận

Với những quy định chặt chẽ nhưng linh hoạt, Thông tư 22/2026/TT-BTC đang mở ra kỷ nguyên mới cho công tác quy hoạch – nơi dữ liệu trở thành nền tảng cốt lõi, khoa học công nghệ là công cụ then chốt, và quản trị nhà nước ngày càng dựa trên bằng chứng thực tiễn.

Tài liệu tham khảo

1. Bộ Tài chính. Thông tư số 22/2026/TT-BTC ngày 17 tháng 3 năm 2026 hướng dẫn nội dung và yêu cầu kỹ thuật của cơ sở dữ liệu về quy hoạch và sơ đồ quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh. Hà Nội: Bộ Tài chính; 2026.