(+84) 236.3827111 ex. 402

Bài viết - TS. Nguyễn Thị Khánh Vân - CHÍNH SÁCH THUẾ MỚI NĂM 2026 TẠI VIỆT NAM: NHỮNG THAY ĐỔI TRỌNG TÂM VÀ TÁC ĐỘNG ĐẾN NGƯỜI NỘP THUẾ


CHÍNH SÁCH THUẾ MỚI NĂM 2026 TẠI VIỆT NAM: NHỮNG THAY ĐỔI TRỌNG TÂM VÀ TÁC ĐỘNG ĐẾN NGƯỜI NỘP THUẾ

Nguyễn Thị Khánh Vân- Khoa Kế toán

 

Tóm tắt: Năm 2026 đánh dấu một giai đoạn điều chỉnh quan trọng của hệ thống chính sách thuế Việt Nam với nhiều thay đổi liên quan đến thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân, thuế tiêu thụ đặc biệt và quản lý thuế. Các thay đổi này không chỉ điều chỉnh mức thuế, ngưỡng doanh thu chịu thuế và đối tượng được miễn, giảm thuế mà còn làm thay đổi phương thức thực hiện nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân. Bài viết tổng hợp những thay đổi đáng chú ý của các sắc thuế trong năm 2026, phân tích tác động đến hoạt động kế toán, tài chính và quản trị doanh nghiệp.

Từ khóa: Chính sách thuế, thuế GTGT, thuế TNDN, thuế TNCN, thuế TTĐB, quản lý thuế, Việt Nam.

1. Tổng quan về những thay đổi chính sách thuế năm 2026

Năm 2026 đánh dấu nhiều thay đổi quan trọng trong hệ thống chính sách thuế Việt Nam. Các điều chỉnh tập trung vào việc giảm nghĩa vụ thuế cho doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh, điều chỉnh chính sách thuế thu nhập cá nhân, hoàn thiện cơ chế điều tiết tiêu dùng và hiện đại hóa quản lý thuế. Đáng chú ý, Luật số 09/2026/QH16 và Nghị định 141/2026/NĐ-CP đã điều chỉnh một số chính sách thuế, trong đó có việc nâng ngưỡng doanh thu không phải chịu thuế lên 1 tỷ đồng/năm đối với các đối tượng đáp ứng điều kiện. Những thay đổi này có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kế toán, quản trị tài chính và nghĩa vụ thuế của người nộp thuế.

2. Những thay đổi chính theo từng sắc thuế

2.1. Thuế giá trị gia tăng (GTGT)

Một số nội dung đáng chú ý: Nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế GTGT đối với hộ, cá nhân kinh doanh lên 1 tỷ đồng/năm. Tiếp tục áp dụng chính sách giảm thuế suất GTGT từ 10% xuống 8% đối với các nhóm hàng hóa, dịch vụ đủ điều kiện đến hết ngày 31/12/2026. Tiếp tục hoàn thiện quy định về khấu trừ thuế đầu vào và quản lý hóa đơn điện tử.

2.2. Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)

Chính sách thuế TNDN có hai điểm đáng chú ý: Thuế suất: 15% đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng; 17% đối với doanh nghiệp có doanh thu trên 3 tỷ đến không quá 50 tỷ đồng; mức phổ thông 20%. Các mức thuế suất này đã được quy định tại Luật 67/2025/QH15 và tiếp tục áp dụng trong năm 2026. Miễn thuế: Doanh nghiệp đủ điều kiện có tổng doanh thu năm không quá 1 tỷ đồng được miễn thuế TNDN theo quy định mới. Chính sách này có các trường hợp loại trừ đối với công ty con và doanh nghiệp có quan hệ liên kết.

2.3. Thuế thu nhập cá nhân (TNCN)

Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 và Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 có những điều chỉnh quan trọng:

Giảm trừ gia cảnh cho bản thân: 15,5 triệu đồng/tháng. Giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng.

Biểu thuế lũy tiến đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công giảm từ 7 bậc xuống 5 bậc.

Bậc

Thu nhập tính thuế/tháng

Thuế suất

1

Đến 10 triệu

5%

2

Trên 10–30 triệu

10%

3

Trên 30–60 triệu

20%

4

Trên 60–100 triệu

30%

5

Trên 100 triệu

35%

Luật cũng bổ sung, hoàn thiện quy định đối với thu nhập từ tài sản số, chuyển nhượng tín chỉ carbon, vàng miếng và một số khoản thu nhập khác.

2.4. Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB)

Luật Thuế TTĐB số 66/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, với một số thay đổi đáng chú ý: Bổ sung nước giải khát có hàm lượng đường trên 5g/100ml theo tiêu chuẩn quốc gia vào đối tượng chịu thuế; mức thuế suất 8% từ năm 2027 và 10% từ năm 2028. Bổ sung thuế tuyệt đối đối với thuốc lá theo lộ trình 2027–2031. Tăng thuế suất đối với rượu, bia theo lộ trình từ năm 2027. Điều chỉnh phạm vi một số hàng hóa chịu thuế, trong đó có điều hòa nhiệt độ công suất trên 24.000 BTU đến 90.000 BTU.

2.5. Thuế đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh

Những thay đổi trọng tâm gồm:

Chấm dứt phương pháp thuế khoán từ ngày 01/01/2026, chuyển sang cơ chế kê khai và tự xác định nghĩa vụ thuế.

Nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế GTGT và TNCN lên 1 tỷ đồng/năm.

Hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm phải sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.

Chấm dứt thu lệ phí môn bài từ ngày 01/01/2026.

2.6. Quản lý thuế và hóa đơn điện tử

Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 có hiệu lực chung từ ngày 01/07/2026; một số quy định đối với hộ kinh doanh được áp dụng từ ngày 01/01/2026.

Định hướng quản lý mới tập trung vào: Tăng cường quản lý thuế dựa trên dữ liệu điện tử; Ứng dụng phân tích rủi ro trong thanh tra, kiểm tra thuế.; quản lý hoạt động kinh doanh trên nền tảng số và thương mại điện tử; Tăng cường kết nối, đối chiếu dữ liệu hóa đơn và thông tin kế toán.

3. Đánh giá tác động đối với doanh nghiệp và người nộp thuế

Các chính sách thuế mới năm 2026 tạo ra ba tác động đáng chú ý.

Thứ nhất, giảm nghĩa vụ thuế: Việc điều chỉnh ngưỡng doanh thu, giảm trừ gia cảnh và áp dụng các mức thuế suất TNDN theo quy mô doanh thu góp phần giảm gánh nặng tài chính cho một bộ phận doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân.

Thứ hai, tăng yêu cầu về minh bạch thông tin: Quản lý thuế dựa trên dữ liệu và hóa đơn điện tử đòi hỏi doanh nghiệp nâng cao chất lượng thông tin kế toán, kiểm soát doanh thu, chi phí và chứng từ.

Thứ ba, thay đổi phương thức quản trị thuế: Doanh nghiệp cần chuyển từ việc xử lý nghĩa vụ thuế mang tính thủ công, sau phát sinh sang quản trị rủi ro thuế chủ động, ứng dụng công nghệ và kiểm soát nội bộ.

4. Kết luận

Những thay đổi chính sách thuế năm 2026 phản ánh định hướng cải cách hệ thống thuế Việt Nam theo hướng hỗ trợ phát triển kinh tế tư nhân, bảo đảm công bằng trong điều tiết thu nhập và hiện đại hóa quản lý thuế.

Đối với doanh nghiệp, yêu cầu quan trọng không chỉ là cập nhật mức thuế suất hay điều kiện miễn, giảm thuế mà còn phải nâng cao năng lực kế toán, kiểm soát nội bộ và quản trị rủi ro thuế. Đây là yếu tố cần thiết để bảo đảm tuân thủ pháp luật và nâng cao hiệu quả hoạt động trong môi trường kinh doanh ngày càng số hóa.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Quốc hội. (2025). Luật số 149/2025/QH15 ngày 11 tháng 12 năm 2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng.

2. Quốc hội. (2025). Luật số 67/2025/QH15 ngày 14 tháng 6 năm 2025 về Thuế thu nhập doanh nghiệp.

3. Quốc hội. (2025). Luật số 109/2025/QH15 ngày 10 tháng 12 năm 2025 về Thuế thu nhập cá nhân.

4. Quốc hội. (2025). Luật số 66/2025/QH15 ngày 14 tháng 6 năm 2025 về Thuế tiêu thụ đặc biệt.

5. Quốc hội. (2026). Luật số 09/2026/QH16 ngày 24 tháng 4 năm 2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt.

6. Quốc hội. (2025). Luật số 108/2025/QH15 ngày 10 tháng 12 năm 2025 về Quản lý thuế.

7. Chính phủ. (2026). Nghị định số 141/2026/NĐ-CP ngày 29 tháng 4 năm 2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 68/2026/NĐ-CP quy định về chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và Nghị định số 320/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp.